Cfare ka te re?
Albasoul.Al - Shpirti I Shqipetarit Eshte Shqiptaria!!

Nëse ju shfaqet ky mesazh do të thotë se ju nuk jeni regjistruar akoma. Anëtarët e rregjistruar kanë privilegjin të marrin pjesë në tema të ndryshme si dhe të komunikojnë me anëtarët e tjerë. Bëhu pjesë e forumit Albasoul.al!

Një mal me probleme për prodhuesit shqiptarë

Albasoul

Well-known member
Staff member
#1
Sfidat me të cilat përballen çdo ditë bizneset prodhuese në Shqipëri nuk janë të pakta. Bizneset prodhuese kanë një kontribut të gjerë në punësim, por edhe në vlerën e shtuar që i japin ekonomisë. Ato vuajnë konkurrencën rajonale për të kapur tregjet, në një kohë kur produktet “Made in Albania” shiten 30% më lirë se vlera reale. Emigracioni po godet eficencën e bizneseve, me mungesën e stafeve të kualifikuara, në të njëjtën kohë rrezikon edhe konsumin. Çfarë kërkojnë prodhuesit nga shteti?

Nga Ledina Loga
Bizneset prodhuese shqiptare po bëjnë një rrugëtim të vështirë mbijetese, mes vështirësisë për të krijuar një emër të mirë për produktet “Made in Albania” dhe konkurrencës që ju vjen nga importi. Një pjesë e tyre kërkojnë që qeveria të punojë për eliminimin e barrierave doganore, çka do të mundësonte tregje të reja për biznesin prodhues shqiptar. Në Konventën e Parë të Prodhuesve Shqiptarë, përfaqësues nga sektorë të ndryshëm folën për sfidat e bizneseve prodhuese gjatë dy sesioneve, ku u diskutua mbi konkurrueshmërinë dhe se si ndryshimet teknologjike po prekin sektorë të ndryshëm në vend.
Për ministren e Financave dhe Ekonomisë, Anila Denaj, konkurrueshmëria duhet të mbështetet së pari në zhvillimet teknologjike, së dyti në përmirësimin e zinxhirit të vlerës së shtuar dhe, së treti, në stafin e kualifikuar, i cili në Shqipëri paraqet sfida për ta sjellë sipas nevojave që ka biznesi. Për këtë të fundit, deklaroi ministrja, po punohet për unifikimin e diplomave profesionale me vendet e rajonit. Por ky nuk është problemi i vetëm i prodhimit shqiptar. Sokol Kraja, kryetar i bordit i Bashkimit të Prodhuesve Shqiptarë u shpreh se një kompani shqiptare, që të eksportojë, sot përballet me shumë vështirësi, duke iu referuar barrierave tarifore dhe jo tarifore që kufizojnë tregtimin e prodhimeve “Made in Albania” në tregjet rajonale apo dhe më gjerë.
“Ekonomia shqiptare ka një bilanc tregtar negativ. Në strukturën e eksporteve që bën ekonomia shqiptare, mbi 60% e zënë eksportet e naftës krudo, më pas renditen mineralet dhe fasoneria” – tha ai. Megjithatë sipas ministres Denaj, të dyja palët (qeveria dhe bizneset) kanë detyra për të bërë, për ta çuar prodhimin shqiptar jo vetëm në tregjet rajonale, por edhe më gjerë.

Lufta për tregje
Për Sokol Krajën, kryetar i Bashkimit të Prodhuesve, industria shqiptare mbështetet në industri të lehta, sikurse është ajo agroushqimore. Megjithatë produktet “Made in Albania” po vuajnë prej mungesës së besueshmërisë. Kjo i ka detyruar prodhuesit që t’i shesin produktet shqiptare 30% më lirë. Kraja shprehet se sot, produktet shqiptare e kanë të vështirë që të tregtohen jashtë vendit. Një nga kërkesat kryesore që kanë ata si prodhues është krijimi i tregjeve të përbashkëta, veçanërisht me Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut.
“Luftërat sot bëhen për tregje dhe për tregti të lirë. Ne nuk dalim dot jashtë 28 mijë km katrorë. Rritja e konkurrueshmërisë kërkon që të kenë: treg, cilësi, shërbim dhe çmim konkurrues. Kërkojmë të bashkohemi me Kosovën dhe me Maqedoninë. Fatura shqiptare e TVSH-së të njihet në Kosovë dhe të mos vuajmë më prej ndalesave të gjata në doganë” – u shpreh ai. Sipas Krajës, tregu duhet të jetë të paktën 5 milionë banorë. Një treg me një bazë të gjerë konsumatore do të rriste mundësinë e zgjerimit të industrisë prodhuesve në vend, bizneset do të kishin mundësi të përfitonin nga ekonomia e shkallës.
Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut, nëse do t’i nënshtroheshin një marrëveshje të tregtisë së lirë, përbëjnë një treg 6.7 milionë konsumatorë. Me presionet e ndryshimeve demografike, të një popullsie në tkurrje, bashkimet doganore do të mundësonin lehtësi në tregtimin e produkteve.

Kostot “mbysin” mundësitë për zgjerim
Mario Bracci, drejtues i Titan Group, një prej kompanive më të mëdha të prodhimit të çimentos në vend, mendon se rritja e konkurrueshmërisë së bizneseve shqiptare lidhet ngushtë me kostot në mënyrë që kompanitë shqiptare të jenë konkurrente në tregjet ndërkombëtare. Për fat të keq, sipas Mario Bracci-t, fabrikat shqiptare kanë pak mundësi për të përfituar, ndonëse aktualisht, janë të fokusuar në rritjen e produktivitetit dhe eficencës.
Një ndër kostot kryesore që ndikon në biznesin e Titan Group janë ato të karburanteve, me peshë 60% të totalit të kostove. Sipas Mario Bracci-t, kostot e karburanteve janë rritur me të paktën 15% në vitet e fundit, të ndikuara nga taksat lokale. Por nëse taksat do të kishin shkuar në një linjë me konkurrentët e industrisë shqiptare, pa dyshim që do të ishin më konkurrues në tregjet ndërkombëtare. Bracci shtoi më tej se këto kosto ndikojnë deri në 50% në prodhimin e produkteve “Made in Albania” dhe deri diku, shkurtimi i tyre është i pamundur, pasi ka edhe taksa indirekte. Braçi përmendi si një ndër konkurrentët kryesorë të Shqipërisë në këtë sektor Italinë, e cila nuk i ka këto taksa që prekin prodhimin. Industria propozon uljen e taksave për prodhimin.
Bracci shtoi se, edhe pse reduktimi i taksave, që prek direkt prodhimin vendas, do të ndikonte në buxhetin e shtetit, taksat mund të aplikohen drejtpërdrejt në produktin final, apo edhe tek importet, duke mos prekur prodhimin. Një tjetër element që mund të rrisë prodhimin vendas, sipas tij, është zëvendësimi i karburanteve, me ato që njihen “alternative fuel”, me anë të procesimit të mbetjeve urbane. Pjesa më e madhe e mbetjeve urbane shkojnë në landfill-e, por një mundësi është edhe përdorimi i tyre nga industria e çimentos. Ai theksoi se industria prodhuese ka potencial të madh për të rritur prodhimin dhe kontributin në ekonomi, por për këtë duhet të ketë më shumë nxitës fiskalë. Një tjetër vështirësi që pengon zgjerimin e eksporteve të sektorit janë kufizimet për shkak të parametrave të Portit të Durrësit. Për të rritur sasitë që kompanitë shqiptare eksportojnë duhen kryer investime të mëdha në infrastrukturën portuale për thellimin e portit.

Investimet e sipërmarrësve shqiptarë me risk
Luan Leka, një nga sipërmarrësit më të hershëm, artikuloi një shqetësim, që mbase shumë e mendojnë por pak e artikulojnë me zë të lartë, rrezikun që kanë investimet në Shqipëri. Sipas Lekës, investimet në Shqipëri rrezikohen nga tregu i dobët ku sipërmarrësit detyrohen të punojnë. Po çfarë mund të bëhet për uljen e riskut në investime. Për industrinë e përpunimit të qumështit, mishit dhe pijeve, konkurrenca vërshon në treg nga produktet e rajonit, të cilat, sipas Lekës, trajtohen pa taksa.
“Ndër vite jemi munduar të zhvillojmë procesin e punës nëpërmjet linjave moderne të prodhimit dhe automatizimit të proceseve. Kompanitë shqiptare për të jetuar, detyrohen të përballen me kosto të larta që një treg i vogël dhe i varfër si Shqipëria nuk i justifikon dhe nuk i bën eficente këto investime”- tha Leka. Bizneset shqiptare duhet të përgatiten që të dalin në tregjet europiane dhe rajonale. Leka vuri në dukje edhe pengesat që hasin produktet shqiptare për të shkuar në tregjet rajonale. “Për të kapërcyer këto rrethana penguese, biznesi duhet të zhvillohet, por ka disa ndryshime në sistemin ligjor, të cilat duhet të ndërmerren nga shteti”- u shpreh Leka, i cili renditi disa prej tyre.
“Së pari brand-i ‘Made in Albania’ nuk është i besueshëm për shkak të sigurisë ushqimore. Flasim për një përpjekje prej 15 vitesh për të përafruar legjislacionin dhe nuk është arritur asgjë. Duhet të fusim në fuqi ligjet europiane siç janë. Kjo është një mënyrë për të qenë të besueshëm.
Së dyti, duhet të trajtojmë një sistem të besueshëm inspektimi. Dua të jap një shembull të thjeshtë në industritë e prodhimeve shtazore, të cilët nuk kanë të drejtë që të eksportojnë asnjë gramë produkt me origjinë shtazore, dhe kjo po iu ndodh edhe kompanive me certifikime europiane. Arsyeja kryesore është se sistemi i ynë i eksportimit nuk funksionon” – shpjegoi Leka.
Kompanitë shqiptare të përpunimit të mishit paguajnë taksa për importin e lëndëve të para, ndërkohë që produktet importuese hyjnë në Shqipëri pa taksa. Rritja e aftësive konkurruese të kompanive shqiptare pa dyshim që është një proces kompleks.
Ndër të tjera, për industrinë agroushqimore mbetet shqetësim rimbursimi i TVSH-së, bujqësore apo blegtorale, pasi agropërpunuesit duhet të shesin me një regjim prej 20% në shitje, por blejnë te fermerët me TVSH 6%. Diferenca prej 14% përkthehet në kosto për agropërpunuesit. Sipas Luan Lekës, këtu duhet të veprojë shteti për të modifikuar këtë ligj.
 

Top